Sektörel ve Bölgesel Teşvik Sistemi
2008 yılı Hükümet Programı ve Eylem Planında belirtildiği üzere, uluslararası yükümlülüklerimiz ve anlaşmalara uyumlu olmak kaydıyla, Yatırımlarda Yeni Teşvik Sistemini hazırlama görevi Hazine Müsteşarlığına verilmiştir.
Hazine Müsteşarlığı, Yatırımlarda Yeni Teşvik Sistemini oluşturma çalışmalarını başlatmış ve Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Enerji Bakanlığı, Turizm Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı ve Türkiye Kalkınma Bankasının katkılarıyla taslağa son şeklini vermiştir.
Taslak, Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nun onayından sonra, sivil toplum örgütlerinin görüşüne açılacaktır.
Yatırımlarda Yeni Teşvik Sistemi;
• Büyük Proje Yatırımlarının Teşviki
• Bölgesel ve Sektörel Teşvik Sistemi
• Genel Teşvik Sistemi
olmak üzere üç ana kategoride oluşturulmuştur.
Büyük proje yatırımları, yüksek teknoloji ve sermaye gerektiren, ülkemizin teknoloji ve ar- ge kapasitesini artıracak ve ülkemizi üretim yapısı açısından bir ileri aşamaya götürecek yatırımlardır. Bu sistemde özellikle büyük ölçekli yabancı sermaye yatırımlarının ülkemize kazandırılması hedeflenmektedir.
Bu amaçla 10 sektör belirlenmiştir.
1. Kimyasal Maddeler İmalatı : Özellikle dış ticaret açığının yoğun olduğu bu sektörde petrokimya yatırımlarının teşviki amaçlanmaktadır.
2. Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı : Yüksek sermaye gerektiren petrol rafinerileri yatırımları hedeflenmektedir.
3. Transit Boru Hattıyla Taşımacılık Hizmetleri: Ülkemizin enerji koridoru olması için gerekli enerji yatırımları amaçlanmaktadır.
4. Motorlu Kara Taşıtları İmalatı: Ülkemizdeki mevcut otomotiv yatırımlarını bir üst segmente çekecek, diğer bir ifadeyle, D segmenti-üst orta sınıf üzeri otomobil üretimi, spor kullanıma uygun 4x4 araç üretimi, tam boy van üretimi ve hibrit otomobil üretimine yönelik yatırımların teşviki amaçlanmaktadır. Ayrıca, bu yatırımlara yönelik olarak faaliyet gösterecek, sözleşmeye dayalı ve ana sanayici kanalı ile yapılacak yan sanayi yatırımları da teşvik edilecektir.
5. Demiryolu ve Tramvay Lokomotifleri ve/veya Vagon İmalatı :Ülkemizin hızlı tren projesi kapsamındaki yatırımlarının desteklenmesi amaçlanmaktadır.
6. Elektronik Sanayi Yatırımları :Yüksek teknoloji gerektiren, LCD / plazma ve panel üretimi, lazer TV, üç boyutlu TV’ler ve OLED TV vb TV üretimine yönelik yatırımların teşviki amaçlanmaktadır.
7. Tıbbi Aletler, Hassas ve Optik Aletler İmalatı : Dış ticaret açığının fazla olduğu ve yüksek teknoloji ve sermaye gerektiren bu sektörde yapılacak yatırımların teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
8. Eczacılıkta ve Tıpta Kullanılan Kimyasal ve Bitkisel Kaynaklı Ürünlerin İmalatı: Yüksek sermaye gerektiren ve ülkemizin dış ticaret açığının fazla olduğu bu sektörde yapılacak yatırımların teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
9. Hava ve Uzay Taşıtları İmalatı : Ülkemizde altyapısı mevcut olan ve yüksek teknoloji gerektiren yatırımların teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
10. Madencilik Yatırımları : Yapısı itibarıyla yüksek teknoloji gerektiren madencilik sektörü yatırımlarının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
Bu tür yatırımlar bütün bölgelerde teşvik edilecek olup, KDV İstisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Kurumlar/Gelir Vergisi İndirimi ve Yatırım Yeri Tahsisi teşvikleri uygulanacaktır.
Sistemin ikinci ayağını oluşturan Bölgesel Teşvik Sistemi ile, bölgesel gelişmişlik farklılıklarını azaltmak / en aza indirmek ve sektörel kümelenmeyi öne çıkararak uygun bir yatırım ortamının oluşturulması amaçlanmaktadır. İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (Düzey 2) dikkate alınmış ve 26 bölge kendi içinde gelişmişlik düzeylerine göre 4 gruba ayrılmıştır.
Temel özelliği; III. ve IV. Bölgeleri oluşturan doğu ve güneydoğu bölgelerinde, tarım ve tarıma dayalı imalat sanayi, konfeksiyon, deri, plastik, kauçuk, metal eşya gibi emek yoğun sektörlerin teşvik edilmesidir. Ayrıca bu bölgelerde, turizm, sağlık ve eğitim yatırımları da desteklenecektir.
II. Bölgede nispeten teknoloji yoğun sektörler desteklenecektir. Bu çerçevede; ağırlıklı olarak, makine imalat, akıllı çok fonksiyonlu tekstil, metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, karo, yalıtım malzameleri vb) kağıt, gıda ve içecek imalatı sektörleri teşvik edilecektir.
I. Bölgede ise, ağırlıklı olarak motorlu kara taşıtları ve yan sanayi, elektronik, ilaç, makine imalat ve tıbbi, hassas ve optik alet yatırımları gibi yüksek teknoloji gerektiren yatırımlar desteklenecektir.
Bölgesel ve sektörel teşvik sisteminde öngörülen destekler;
I. Bölgede: KDV İstisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Kurumlar Vergisi İndirimi
II.Bölgede; KDV İstisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Kurumlar Vergisi İndirimi
III.Bölgede; KDV İstisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Kurumlar Vergisi İndirimi,Faiz Desteği, SSK Primi Desteği ve Yatırım Yeri Tahisisidir
IV. Bölgede; KDV İstisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Kurumlar Vergisi İndirimi Faiz Desteği, SSK Primi Desteği ve Yatırım Yeri Tahisisidir.
Genel Teşvik Sistemi ise mevcut uygulamanın devamını öngörmektedir. Büyük yatırım ve bölgesel ve sektörel teşviklerden yararlanamayan yatırımların mevcut sistemle desteklenmesine KDV istisnası ve Gümrük Vergisi Muafiyeti ile devam edilecektir.